Vader van niet zijn kinderen

Soms dwaal ik tijdens een onderzoek behoorlijk af van het oorspronkelijke doel. Dat overkwam me bij Doed, de dochter van Anne Poppes en At Pieters uit Hindeloopen, waar ze op 27 mei 1815 werd geboren. Anne Poppes was stuurman op de grote vaart, maar overleed als dagloner in IJhorst. Hindeloopen ligt dan wel in Friesland maar de inwoners waren vaak georiënteerd op plaatsen “overzee”. Dat overkwam ook dochter Doed. Ze trouwde (of niet) met Lodewijk Mulder, die uit Wachtebeke in België kwam. Een huwelijk van die twee heb ik niet gevonden. Lodewijk wordt ook wel vermeldt met de voornaam Ludovicus en is misschien in 1802 geboren als Louis Jean, zoon van Jean Baptist de Mulder en Angelina Duijm (Duijn) uit Wachtebeke. Lodewijk was polderwerker en zijn gezin was min of meer een reizend gezelschap.

De kinderen van Lodewijk en Doed werden, voor zover ik kon nagaan, geboren in Ouddorp (ZH), Rijnsburg, Haarlemmerliede, Haarlem en Zuid-Schalkwijk. Overal waar werd “gepolderd” kon je Lodewijk en Doed terug vinden. Lodewijk overleed in 1854 in De Vennip. Doed komt onder verschillende namen voor in de archieven zoals Dorothea en Theodora Johanna en haar achternaam wordt vermeldt als Poppens of Popens. Het dichtst bij de oorspronkelijke naam komt “Doet Anne Poppes” als in 1845 dochter Catherina in Haarlem overlijdt.

Op 25 mei 1842 werd zoon Pieter Johannes Mulder geboren in Haarlemmerliede. Pieter Johannes, ook Petrus Johannes genoemd, trouwde in 1874 in Muiden met Lena Luijendijk, die in 1850 in Moerkapelle was geboren. Pieter was ook polderwerker en de kinderen van hem en Lena werden geboren in Naarden, Muiden, Haarlemmerliede en Hellendoorn. Zelf was hij dienstplichtig geweest in de gemeente Schiedam. Op een bepaald moment gaf Pieter er de brui aan en ging de hort op.

Dochter Alida trouwde in 1893 in Enschede met Bernardus Enkt. Alida legde samen met haar moeder Lena een verklaring af waarin staat dat hun vader en man op dat moment al meer dan 10 jaar afwezig was en al die tijd niets van zich had laten horen. Zijn beroep en woonplaats op dat moment waren bij echtgenote en dochter onbekend en daarom kon Pieter geen toestemming geven voor het huwelijk van Alida en Bernardus. Dat betekent dat Pieter al voor 1883 van de radar was geraakt.

Het vreemde is echter dat Pieter Johannes Mulder ook na 1883 nog steeds als vader opduikt in geboorteaangiften en dergelijke. Vrouw Lena Luijendijk schonk in 1887 in Zwolle het leven aan een dochter Helena Mulder. In de geboorteakte staat vermeld dat de vader afwezig was en dat beide ouders woonachtig waren in Sneek, wat niet kan want Pieter was al voor 1883 verdwenen. Lena kreeg in 1890, 1892 en 1894 nog meer kinderen, allen geboren in Enschede. In elk van die geboorteaktes staat vermeld dat het huidige beroep en woonplaats van “vader” Pieter onbekend zijn en dat hij daarom niet zelf aangifte kan doen.

afwezige Pieter Johannes Mulder

afwezige Pieter Johannes Mulder

Van Lena Luijendijk zijn er dus acht kinderen bekend waarvan bij de laatste vier Pieter Johannes Mulder alleen in naam vader is, steeds weer zijn bij de aangifte diens beroep en verblijfplaats onbekend.

In 1897 is er plotseling wel meer bekend. Als (echte) zoon Lodewijk Casper Hugo Mulder in dat jaar in Enschede trouwt moet opnieuw worden aangetoond waarom zijn vader geen toestemming voor het huwelijk kan geven. Dan komen er wel officiële papieren op tafel. Het blijkt dat vader Pieter Johannes Mulder op 10 juni 1895 in Grand Rapids, Michigan was overleden en daar begraven door William Koch op het Mount Calvary Cemetery, de Rooms-Katholieke begraafplaats. Verder blijkt dat Pieter ook in Grand Rapids arbeider “labourer” was en overleed aan waterzucht als gevolg van hartzwakte, veroorzaakt door “over work and exposure”. Hij was al een jaar ziek geweest en overleden in de Veto Street op nr. 196.

overlijden Pieter Johannes Mulder

overlijden Pieter Johannes Mulder

Die officiële papieren uit Amerika komen steeds weer voor het voetlicht bij de huwelijken van zowel de echte als de toegeschoven kinderen. Ook als Lena Luijendijk in 1897 hertrouwt in Enschede met Johannes Baptist de Moor doen deze papieren hun dienst. Johannes Baptist de Moor was een zoon van Josephus Ludovicus de Moor. Eén van de toegeschoven zonen van Pieter Johannes Mulder heet ook Josephus en de naam van de tweede schoonvader van Lena zou een aanwijzing kunnen zijn voor de werkelijke vader, maar dat is niet meer dan speculeren.

certificaat consulaat

certificaat consulaat

Hoewel er in allerlei geboorteaktes na 1883 steeds wordt vermeld dat het beroep en de woonplaats van Pieter onbekend zijn vraag ik me af of dat wel juist is. Want op 9 maart 1889 arriveerde op Ellis Island vanuit Nederland Rijk van Hoeven met zijn echtgenote en hun jongste kinderen. Die echtgenote was Barbara Poppes Mulder, welke op 5 mei 1840 in Rijnsburg was geboren als dochter van (jawel) Lodewijk Mulder en Dorothea Joanna (=Doed) Popens. Barbara Poppes Mulder was dus een zuster van Pieter Johannes Mulder. Rijk van Hoeven en Barbara Poppes Mulder woonden ook in Grand Rapids en zijn op dezelfde begraafplaats, Mount Calvary, begraven, klik hier, waar Pieter ook zijn laatste rustplaats vond.

Op enig moment zal er dan ook wel een briefje over de oceaan zijn gestuurd met de mededeling dat men Pieter had terug gevonden. Dat kan al in 1889 zijn geweest. De mededeling dat de woonplaats van Pieter bij de geboorte van de kinderen van Lena Luijendijk in 1890, 1892 en 1894 onbekend was zou wel eens een leugentje om bestwil kunnen zijn. Maar wie weet heeft Pieter eerst ergens anders in de USA rond gezworven en is pas later in Grand Rapids aangekomen.

Indien het zo is dat Pieter zijn zwager en zuster Rijk en Barbara al in 1889 en daarna in Grand Rapids heeft ontmoet dan zal hij waarschijnlijk ook wel hebben geweten dat hij te boek stond als vader van kinderen waarvan hij de vader niet was. Daar kun je ook een hartkwaal van krijgen.

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

  1. #1 door Rob Alberts op 21/08/2015 - 22:24

    Een hartkwaal zal mij gelukkig niet overkomen.
    Ongetrouwd zonder kinderen zal ik sterven.
    Waaraan en wanneer zal de tijd ons leren.

    Of de daarvoor benodigde digitale gegevens na meer dan een eeuw nog te lezen en beschikbaar zijn?
    De tijd zal het leren ….

    Mooi blog!

    Vriendelijke groet,

%d bloggers op de volgende wijze: