Dubbele identiteit

Ik was op zoek naar de erfgenamen van een zekere Kornelis Dijkstra en stuitte daarbij op Iebeltje Speelman die in 1877 in Amsterdam trouwde met Willem de Jong. Iebeltje was toen weduwe van Hendrik Gaukes en Willem was weduwnaar van Catriena Wellerdieck en volgens de huwelijksakte geboren in Amsterdam als zoon van Hendrik de Jong en Dirkje van der Leli.

jong_speelman_huw

Om de gegevens compleet te krijgen zocht ik ook de huwelijksakte van Willem de Jong en Catriena Wellerdieck op. Zij trouwden in 1851 in Amsterdam. De gegevens van Willem waren echter anders dan in zijn huwelijksakte met Iebeltje Speelman. Nu was hij geboren in Ouder Amstel en een zoon van Martinus de Jong en Maria Hoeding.

jong_wellerdieck_huw

Een vreemde situatie, beide keren dezelfde Willem de Jong maar met verschillende geboorteplaatsen en verschillende ouders. Hoe kan dit? Dus op zoek naar een geboorteakte van Willem.

Er was inderdaad op 15 december 1812 in Ouder Amstel een Willem geboren, als zoon van Martinus de Jong en Maria Hoedingh. De akte is in het Frans opgesteld en vader Martinus was “constructeur de barques”, scheepsbouwer dus. Willem werd geboren te “Ringsloot sous (=onder) Ouder Amstel”.

Maar in Amsterdam werd op 24 oktober 1812 ook een Willem de Jong geboren als zoon van (inderdaad) Hendrik de Jong en Dirkje van der Leli.

Beide Willems werden dus vermeld in de geboorteaktes van de Burgerlijke stand. Nog maar eens zoeken. En jawel, in 1837 trouwde in Amsterdam een Willem de Jong, zoon van Hendrik de Jong en Dirkje van der Leli met Susanna Elizabeth Stoffel. Beide Willems leefden dus in Amsterdam en ze komen met gelijke of verschillende ouders voor in de huwelijksakten.

jong_stoffel_huwelijk

Het werd er niet duidelijker van. Zou deze Willem drie keer zijn getrouwd en waren de gegevens bij het huwelijk met Catriena Wellerdieck fout? Dus op zoek naar de overlijdensaktes. De Willem de Jong die was getrouwd met Susanna Elizabeth Stoffel overleed op 27 oktober 1854 in Amsterdam en kan dus nooit in 1877 zijn getrouwd met Iebeltje Speelman. Eén van de aangevers bij het overlijden was Steven Wibbink, een zwager. Steven was in 1852 in Amsterdam getrouwd met Annaatje de Jong, een dochter van Hendrik de Jong en Dirkje van der Lelie.

willem_jong_ovl_1854

Verder bleek dat bij het huwelijk van deze Willem met Susanna Stoffel als moeder van de bruidegom wordt vermeldt Dirkje van der Lelie, die personeel (=persoonlijk) aanwezig was, zie akte hierboven. Je gaat als moeder niet zitten getuigen bij het huwelijk van iemand die niet je zoon is. Daarmee werd het duidelijk: Willem, de man van Susanna Stoffel was een zoon van Hendrik de Jong en Dirkje van der Lelie en slechts één keer getrouwd.

De huwelijksgegevens uit de trouwakte van de andere Willem de Jong met Catriena Wellerdieck bleken daarmee ook juist. Deze Willem de Jong die na het overlijden van Catriena hertrouwde met Iebeltje Speelman was dus een zoon van Martinus de Jong en Maria Hoeding. Zijn overlijdensakte vermeldt wel zijn beide echtgenotes, maar niet zijn ouders.

willem_jong_ovl_1888

Even maakte wiewaswie.nl het me nog moeilijk door als opmerking bij de huwelijksakte “echtscheiding” te vermelden, maar daarvan is verder niets gebleken. Dat moet weer een andere Willem de Jong zijn geweest, misschien diegene die is getrouwd met en gescheiden van Maria Margaretha La Soie.

Hoe het mogelijk was dat Willem in de akte van zijn tweede huwelijk met Iebeltje als zoon van andere ouders wordt vermeld blijft me een raadsel. Hij was er toch zelf bij. Misschien kon men z’n geboorteakte in Amsterdam niet vinden en heeft voor het gemak maar de dichtstbijzijnde geboorteakte erbij gezocht. Willem heeft niet geprotesteerd of hij was vergeten dat hij in Ouder Amstel werd geboren. Ach …. als er maar getrouwd kon worden.

Hoe dan ook, je kon dus ook vroeger een dubbele identiteit hebben.

Tenslotte:

De Willem de Jong, getr. (1) met Catriena Wellerdieck en (2) met Iebeltje Speelman heeft slechts één dochter nagelaten uit zijn eerste huwelijk, Willemina Theodora, Amsterdam 27 maart 1855 – 11 februari 1934 Haarlem. Ze overleed ongehuwd en nageslacht van deze Willem de Jong is er dus niet meer.

De tweede Willem de Jong, getrouwd met Susanna Elizabeth Stoffel liet wel nageslacht na. Veel van hun kinderen overleden in Bloemendaal (Huize Meer en Berg) en in een vergelijkbaar instituut in Loosduinen. De bekendste nakomeling van deze Willem is zijn kleinzoon Jacobus Frederik Sterre de Jong (1866-1920), kunstschilder, die in Blaricum en Laren actief was. J.F. Sterre de Jong was een natuurlijke zoon van Susanna Anna de Jong. Een dochter van J.F. Sterre de Jong werd ook kunstschilder.

Op Iebeltje Speelman en haar voorouders kom ik in een volgend blog terug.

, , , , , , , , , , , , , , , , ,

  1. #1 door Rob Alberts op 06/11/2014 - 20:31

    Kon deze Willem lezen?
    Of werden de teksten voorgelezen terwijl hij niet luisterde?

    Ik heb je verhaal weer met plezier gelezen.

    Vriendelijke groet,

    • #2 door sneuper op 09/11/2014 - 08:26

      @Rob:
      Hij kon schrijven, had een duidelijke handtekening. Wat ze hebben voorgelezen weet ik niet. Er staat geen aantekening in de kantlijn. Er was ook geen nageslacht, zodat het waarschijnlijk niemand meer is opgevallen.

      • #3 door Rob Alberts op 09/11/2014 - 08:45

        Het blijft dus onverklaarbaar, ondanks al jouw speurwerk.
        Dank voor je reactie.
        Vriendelijke groet,

%d bloggers op de volgende wijze: