Sunterniklaas

Deze genealogie heb ik eerder op een andere website gepubliceerd. Voor diegenen die deze publicatie eerder gelezen hebben staat er niets nieuws in.

_________________

Deze publicatie betreft een noordelijke familie met een opvallende achternaam. Ze noemden zich Sunterniklaas, Sinterniklaas, Sint Nicolaas, Sintniklaas, Niklaas en Nicolaas. Er zijn nog meer spellingsvarianten, de ambtenaren schreven vroeger maar wat op, precies zoals ze zelf dachten dat het goed was. Hieronder een poging die achternaam te verklaren.

Ik begin bij Albert Sietzes die in het jaar 1791 in Midwolde (Leek) trouwde met Sjouktje Jans. Van een achternaam was nog geen sprake. In 1792, 1793 en 1796 werden drie kinderen gedoopt in Leek / Midwolde. Bij het eerste kind, Zietze, gedoopt in 1792 staat aangegeven dat Albert Sietzes afkomstig was uit Lippenhuizen.

doopinschrijving van Sietse Alberts

doopinschrijving van Sietse Alberts

Mogelijk werd Albert Sietzes in Lippenhuizen gedoopt in 1754 als zoon van Sietze Jeens en Jantje Alberts. Ook bij dit echtpaar vindt je nergens een verwijzing naar de goedheiligman. Vader Sietze Jeens komt wel voor in de archieven. In 1789 was hij 61 jaar oud en arbeider te Lippenhuizen. In een donkere novembernacht had hij van Hendrik Bonnes de Vos uit Terwispel twee Drentse schapen gestolen en ze geslacht. Hij verontschuldigde zich “dat hij voor eenigen tijd zomtijds niet al te wel met zijn hoofd was geweest en dat hij dat slimst had als de bladen van de boomen vielen”.  De verontschuldiging hielp hem niet, hij werd op het schavot in Leeuwarden geleid, streng gegeseld en verdween voor vijf jaar in het tuchthuis (bron: Roorda).

Albert Sietzes overleed in 1804, hij woonde aan de Diepswal in Leek en bij zijn begrafenis bracht de collecte vier stuivers en zes duiten op voor de diaconie. Nog steeds was er geen koppeling met de sint te vinden.

Inschrijving begrafenis van Albert Sietses

Inschrijving begrafenis van Albert Sietses

Toen Alberts echtgenote Sjouktje Jans in 1837 in Tolbert overleed werd ze vermeld met de achternaam Niklaas. Hun jongste ongetrouwde  zoon, Jan, staat in de boeken met de achternaam Sietzes. De beide oudste kinderen, Sietze en Antje worden wel vermeld met het sint…….. of sunt………. in hun achternaam. Sietze trouwde met Jantje Nienoort, een dochter van de schipper Harm Jans Nienoort en Aaltje Jurjens. Bij de geboorte van hun oudste kinderen gebruikte Sietze steevast de achternaam Alberts. Die achternaam bleven die oudste kinderen ook houden. Vanaf 1826 wordt Sietze ineens met de  achternaam Sunterniklaas of Sinterniklaas vermeld  bij de geboorte van de jongste kinderen.

Ook in 1826 kreeg Sietzes zuster Antje een kind, genaamd Egbert Sunterniklaas. Volgens de inschrijving in de Burgerlijke stand was Egbert een onecht kind. De geboorteaangifte van Egbert werd echter gedaan door Hendrik Egberts Ellen, 36 jaar, arbeider te Tolbert, die verklaarde “onverwant te zijn aan de nagemeldene verloste” (=Antje Alberts). Hendrik erkende deze zoon dus niet. Dat laat onverlet dat Egbert Sintniklaas later altijd als Egbert Hendriks Sintniklaas wordt aangeduid.

Drie jaar later, in 1829, kreeg Antje opnieuw een zoon, Albert genaamd. Weer verscheen Hendrik Egberts Ellen, die de aangifte kwam doen. Deze keer verklaarde hij wel de vader van het kind te zijn. Toch noemde deze zoon Albert zich later weer Sunterniklaas.

In 1837 kregen Hendrik en Antje weer een zoon, Jan genaamd. Dan spreekt Hendrik bij de aangifte van zijn huisvrouw genaamd Antje Nikolaas. Voor de afwisseling noemde Hendrik zichzelf bij deze gelegenheid maar eens Hendrik Aukes Ellen. Toen deze zoon Jan in 1867 in Vries trouwde werd ook vermeld dat Hendrik was overleden. Deze zoon Jan gebruikte de achternaam Elling.

Ik heb het niet terug kunnen vinden, maar de verklaringen over het vaderschap van Hendrik Ellen zouden hem wel eens in de problemen kunnen hebben gebracht. Want in Vledder, waar hij vandaan kwam, woonde zijn reguliere echtgenote, Andriesjen Roelofs, bij wie hij zeker drie kinderen had. Toen in 1841 één van zijn dochters in Havelte trouwde stuurde Hendrik Ellen, wonend in Zevenhuizen,  een notariële akte op waarbij hij Berend Pekel, arbeider in Havelte, machtigde om namens hem op te treden. Wie weet, misschien heeft Hendrik Egberts Ellen er wel voor gezorgd dat de oudste zoon van Antje verklaard werd afkomstig te zijn van sinterklaas, wat tot een bijnaam voor de familie heeft gezorgd. Behalve misschien uit de achternaam van moeder Sjouktje Jans (Niklaas, maar dan wel in 1837 en daarmee ver na 1826) is het sint……. nergens anders uit te verklaren. Een probleem had de familie er kennelijk niet mee, de achternaam bleef.

Het nageslacht van Hendrik Egberts Ellen en Antje Alberts woonde in de 19e eeuw lange tijd in de omgeving van Assen, Vries en Tynaarlo en gebruikt de achternaam Sintniklaas of Elling. Het nageslacht van haar broer Sietze Alberts gebruikt in hoofdzaak de achternaam Alberts, maar ook alle te bedenken vormen van sinterklaas. Dat nageslacht bleef in de 19e eeuw in hoofdzaak in het Westerkwartier en in een aanpalend deel van Friesland wonen.

De echte sinterklaas heeft hier allemaal niets mee te maken, hooguit kun je stellen dat zijn naam creatief is gebruikt. Het raadsel is dus niet opgelost. Het meest waarschijnlijk is dat een bijnaam veranderde in een familienaam.

Hieronder een summier uitgewerkte genealogie van het nageslacht van Albert Sietzes en Jantje Nienoort.

______________

I Albert Sytses, arbeider, geboren te Lippenhuizen rond 7 juli 1754, gedoopt aldaar op 21 juli 1754, wonende te Leek (Diepswal), begraven te Midwolde op 27 september 1804, 50 jaar oud, zoon van Sytse Jeens en Jantje Alberts. Albert is getrouwd te Midwolde op 6 maart 1791, op 36-jarige leeftijd met Sjouktje Jans Niklaas (ongeveer 29 jaar oud), geboren rond 1762, overleden te Tolbert op 5 april 1837, ongeveer 75 jaar oud.

Uit dit huwelijk:

1 Sietze Alberts Sintniklaas, gedoopt te Leek op 15 januari 1792, volgt onder II-a.

2 Antje Alberts Sunterniklaas, gedoopt te Leek op 15 september 1793, volgt onder II-b (blad 3).

3 Jan Alberts Sietzes, gedoopt te Leek op 13 november 1796, overleden te den Bosch op 28 april 1831, 34 jaar oud.

Jan was schutter bij het 1e bataljon der 1e afdeling Groningse mobiele schutterij toen hij overleed.

II-a Sietze Alberts Sintniklaas, arbeider, gedoopt te Leek op 15 januari 1792, overleden aldaar op 22 april 1869, 77 jaar oud, zoon van Albert Sytses (I) en Sjouktje Jans Niklaas. Sietze is getrouwd te Leek op 6 februari 1818, op 26-jarige leeftijd met Jantje Nienoort (ook Nienoord) (21 jaar oud), geboren te Zevenhuizen in maart 1796 (niet gedoopt), overleden te Suawoude op 18 mei 1870 (in een schip, wonende te Surhuisterveen), 74 jaar oud, dochter van de schipper Harm Jans Nienoort en Aaltje Jurjens.

Uit dit huwelijk:

1 Albert Alberts, geboren te Zevenhuizen op 20 september 1817, overleden aldaar op 25 oktober 1817, 35 dagen oud.

Albert werd bij de geboorteaangifte erkend door vader Sietze Alberts.

2 Aaltje Alberts, geboren te Zevenhuizen op 29 oktober 1819, overleden te Tolbert op 19 september 1856, 36 jaar oud. Aaltje is getrouwd te Leek op 5 september 1841, op 21-jarige leeftijd met Geert Alberts (21 jaar oud), schipper, arbeider en timmerman, geboren te Leek op 25 mei 1820, overleden te Tolbert op 6 april 1904, 83 jaar oud, zoon van Jacob Alberts en Marieke Cazemier. Geert is getrouwd (2) te Leek op 30 mei 1857, op 37-jarige leeftijd met Antje Ploeg (27 jaar oud), geboren te Zevenhuizen op 28 oktober 1829, overleden te Tolbert op 27 juni 1885, 55 jaar oud, dochter van Harm Ploeg en Tjaakje Nieman. Geert is getrouwd (3) te Leek op 12 december 1885, op 65-jarige leeftijd met Martje Kooistra (59 jaar oud), geboren te Doezum op 15 januari 1826, overleden te Zevenhuizen op 28 januari 1905, 79 jaar oud, dochter van Hans Kooistra en Antje de Beer. Martje is getrouwd (1) te Leek op 17 mei 1852, op 26-jarige leeftijd met Klaas Kruiming (40 jaar oud), dagloner, geboren te Leek op 27 februari 1812, overleden te Marum op 29 augustus 1857, 45 jaar oud, zoon van Roelf Cruiming en Cristina Alberdina van Wijk. Martje is getrouwd (2) te Grootegast op 16 mei 1868, op 42-jarige leeftijd met Johannes Boonstra (48 jaar oud), geboren te Doezum op 23 juni 1819, overleden te Noordwijk op 18 september 1878, 59 jaar oud, zoon van Roelf Boonstra en Grietje Dijk.

3 Albert Alberts, geboren te Zevenhuizen op 24 december 1821, overleden te Tolbert op 26 december 1881, 60 jaar oud. Albert is getrouwd te Leek op 21 april 1849, op 27-jarige leeftijd met Aaltje Veenstra (33 jaar oud), geboren te Marum op 11 maart 1816, overleden te Tolbert op 8 december 1891, 75 jaar oud, dochter van Geert Veenstra en Bontje Hendriks.

4 Harm Alberts, arbeider en polderwerker, geboren te Zevenhuizen op 18 december 1823, overleden te Groningen (Ruischerbrug) op 25 december 1879 (wonende in Zevenhuizen), 56 jaar oud. Harm is getrouwd te Leek op 18 februari 1846, op 22-jarige leeftijd (1) met Stientje Postuma (29 jaar oud), geboren te Zevenhuizen op 22 september 1816, overleden aldaar op 11 september 1858, 41 jaar oud, dochter van Folkert Postuma en Harmke Bron.

Harm is getrouwd te Leek op 5 maart 1859, op 35-jarige leeftijd (2) met Feike Bos (43 jaar oud), geboren te Tolbert op 8 april 1815, overleden aldaar op 10 maart 1874, 58 jaar oud, dochter van Boeke Bos en Albertje Ywema. Feike is eerder getrouwd te Leek op 2 mei 1841, op 26-jarige leeftijd met Hendrik de Groot (36 jaar oud), arbeider, geboren te Marum op 4 februari 1805, gedoopt aldaar op 17 februari 1805, overleden te Zevenhuizen op 15 april 1858, 53 jaar oud, zoon van Sieger Hendriks en Akke Martinus.

Harm is getrouwd te Leek op 28 november 1874, op 50-jarige leeftijd (3) met zijn schoonzus Trijntje Bos (61 jaar oud), geboren te Tolbert op 24 juni 1813, overleden te Zevenhuizen op 13 september 1902, 89 jaar oud, ook een dochter van Boeke Bos en Albertje Ywema.

5 Jan Sunterniklaas, geboren te Zevenhuizen op 8 september 1826, overleden aldaar op 28 oktober 1826, 50 dagen oud.

6 Sjouwktje Sunterniklaas, geboren te Zevenhuizen op 26 januari 1828, overleden aldaar op 24 juni 1828, 150 dagen oud.

7 Sjouwktje Sinterniklaas, geboren te Zevenhuizen op 15 december 1829, overleden te Sleen op 26 december 1905, 76 jaar oud. Sjouwktje is getrouwd te Leek op 28 april 1855, op 25-jarige leeftijd met Jan Westerhoff (21 jaar oud), arbeider, geboren te Tolbert op 3 maart 1834, overleden te Sleen op 19 juni 1904, 70 jaar oud, zoon van Klaas Westerhoff en Janke Bijzitter.

Voor haar huwelijk met Jan Westerhoff kreeg Sjouwktje een dochter Aaltje Sunterniklaas bij een onbekende man. Deze Aaltje trouwde Otto Tissing en is met haar gezin geëmigreerd naar de USA.

8 Jan Sunterniklaas, arbeider, geboren te Zevenhuizen op 18 juli 1833, overleden aldaar op 14 maart 1901, 67 jaar oud. Jan is getrouwd te Leek op 9 mei 1857, op 23-jarige leeftijd met Marchje Hummel (26 jaar oud), geboren te Tolbert op 23 mei 1830, overleden te Zevenhuizen op 21 februari 1903, 72 jaar oud, dochter van Geert Hummel en Jantje Brinkman.

9 Jantje Nicolaas, geboren te Zevenhuizen op 2 april 1837, overleden te Grijpskerk (de Waard) op 27 mei 1882, 45 jaar oud. Jantje is getrouwd te Leek op 13 oktober 1855, op 18-jarige leeftijd met Jan Pietens (18 jaar oud), arbeider, geboren te Surhuisterveen op 13 augustus 1837, overleden te Grootegast op 24 april 1913, 75 jaar oud, zoon van Hendrik Pietens en Hiske Drost. Jan Pietens is later getrouwd te Achtkarspelen op 8 december 1883, op 46-jarige leeftijd met Egbertje Raven (55 jaar oud), geboren te Surhuisterveen op 4 december 1828, overleden aldaar op 23 februari 1900, 71 jaar oud, dochter van Kornelis Raven en Aafke de Vries. Egbertje Raven is eerder getrouwd te Achtkarspelen op 29 mei 1852, op 23-jarige leeftijd met Rienk van der Hoek (25 jaar oud), arbeider, geboren te Buitenpost op 1 juni 1826, overleden te Surhuisterveen op 9 januari 1862, 35 jaar oud, zoon van Eelke van der Hoek en Aaltje Sipma. Egbertje Raven is eerder getrouwd te Achtkarspelen op 30 januari 1864, op 35-jarige leeftijd met Hendrik Gjaltema (29 jaar oud), arbeider, geboren te Surhuisterveen op 30 april 1834, overleden aldaar op 22 januari 1879, 44 jaar oud, zoon van Gjalt Gjaltema en Trijntje Por (ook Porre). Jan Pietens is later getrouwd te Grootegast op 22 mei 1909, op 71-jarige leeftijd met Sitje Sienema (72 jaar oud), geboren te Marum op 16 november 1836, overleden te Grootegast op 27 mei 1925, 88 jaar oud, dochter van Pier Sienema en Sijtske Hoeksema. Sitje Sienema is eerder getrouwd te Nuis op 9 augustus 1875, op 38-jarige leeftijd met Geert Hut (35 jaar oud), dagloner, geboren te Nuis op 2 januari 1840, overleden te Grootegast op 23 augustus 1904, 64 jaar oud, zoon van Karst Hut en Martje Hummel.

Sitje was enigszins moeilijk terug te vinden. Op 2 februari 1837 kwamen de 63-jarige Evert Hendriks Zijlstra, wagenmaker en de 36-jarige Sijtse Hendriks Wijkstra, vleeshouwer, beiden te Marum als buren bij het gemeentehuis aangifte doen van het overlijden van Sitje. Ze waren waarschijnlijk ietwat in de olie want zij hadden het overlijden van Hendrik, de eenjarige zoon van hun buurman Pier Sienema moeten aangeven.

10 Sietze Sintniklaas, arbeider, geboren te Zevenhuizen op 16 mei 1841, overleden te Nuis op 16 november 1919, 78 jaar oud. Sietze is getrouwd te Leek op 31 mei 1865, op 24-jarige leeftijd met Hendrikje Postema (31 jaar oud), geboren te Niebert op 19 september 1833, overleden te Nuis op 3 april 1907, 73 jaar oud, dochter van Jan Postema en Tjaaktje van der Laan.

II-b Antje Alberts Sunterniklaas, arbeidster, gedoopt te Leek op 15 september 1793, overleden te Tolbert op 29 juli 1855, 61 jaar oud, dochter van Albert Sytses (I) en Sjouktje Jans Niklaas. Antje had een buitenechtelijke relatie met Hendrik Ellen, arbeider, gedoopt op 1 oktober 1786 in Vledder, overleden te Tolbert op 23 augustus 1844, 57 jaar oud (als Hendrik Ellens Hofman) zoon van Egbert Hendriks Ellen en Annigje Jans Bakker.

Uit deze relatie:

1 Egbert Sintniklaas, arbeider, geboren te Tolbert op 7 april 1826, overleden te Tynaarlo op 12 september 1886, 60 jaar oud.

De geboorteaangifte van Egbert werd gedaan door Hendrik Egberts Ellen, 36 jaar, arbeider te Tolbert, die verklaarde “onverwant te zijn aan de nagemeldene verloste” (=Antje Alberts). Hendrik erkende deze zoon dus niet. Dat laat onverlet dat Egbert Sintniklaas later altijd als Egbert Hendriks S…… wordt aangeduid.

Egbert is getrouwd te Leek op 18 november 1854, op 28-jarige leeftijd met Aaltje Tjemmes (23 jaar oud), geboren te Leek op 8 januari 1831, overleden te Tynaarlo op 2 juli 1893, 62 jaar oud, dochter van Jannes Tjemmes en Eltje Machiel.

2 Albert Ellen, geboren te Tolbert op 21 september 1829, ongehuwd overleden aldaar op 9 mei 1856 (als Albert Sunterniklaas), 26 jaar oud.

Albert werd in eerste instantie wel erkend door vader Hendrik Egberts Ellen, bij de geboorteaangifte sprak hij zich als zodanig uit. Later noemde zoon Albert zich toch weer Sunterniklaas. Misschien dat het allemaal net iets teveel was voor Hendrik Ellen, wiens echtgenote Andriesjen Roelofs in 1869 nog in Vledder woonde. Toen hun dochter Annegje in 1841 met Geert Pol trouwde stuurde Hendrik Ellen, wonende in Zevenhuizen, een notariële akte op waarin hij Berend Pekel, arbeider in Havelte, machtigde om namens hem op te treden bij de toestemming voor het huwelijk. Bij het huwelijk van een andere dochter Roelofje Ellen met Hendrik Piel in 1869 staat vermeld dat Hendrik was overleden.

3 Jan Elling, arbeider, geboren te Tolbert op 20 januari 1837, overleden te Vries op 24 december 1911, 74 jaar oud. Jan is getrouwd te Vries op 4 mei 1867, op 30 jarige leeftijd met Jantien Brink (27 jaar oud), geboren te Tynaarlo op 1 september 1839, overleden te Vries op 30 september 1898, 59 jaar oud, dochter van Berend Brink en Grietien Boerma.

Bij de geboorteaangifte van zoon Jan verklaarde Hendrik Ellen dat deze een zoon was van hem en zijn huisvrouw Antje.

____________

, , , , , ,

%d bloggers op de volgende wijze: