Professiebrieven

In het jaar 1731 ontstond er een geschil tussen Johannes van de Lely, meester zilversmid te Leeuwarden, Hester Johanna van de Lely getrouwd met de luitenant Anthonius Matthei, Petronella van de Lely huisvrouw van Gerar­dus Wigmana, kunstschilder te Amsterdam aan de ene kant, als gedaagden en Johannes Schrijneri te Leeu­warden aan de andere kant, als impetrant (eiser). Het geschil betrof de testamentaire dispositie d.d. 02-05-1730 van Geliana Petronella van de Lely, die was geprofest.

 In de portefeuille zijn een tweetal professiebrieven opgenomen. Ik heb geen idee hoeveel van die oude professiebrieven er bewaard zijn gebleven. Het was voor mij de eerste en enige keer dat ik ze in Friese archieven aantrof. Hieronder de transcripties.

Jesus, Maria, Dominicus.

Ter eeren van Godt almachtigh den Vader, den Soone, en den H: Geest, de H: Maghet Maria, ende den H: Vader Dominicus, ick Marij Lisabeth Mames doen professie ende belove voor u Eerwaerdigsten pater Antoninus Cloche, meester Generael van de Ordre der Predickheeren: ende voor u Eerw: pater F. Florentius Philippi directeur van de Ordre der penitentie van den H: Dominicus, dat ick voortaen begeere te leven naer den regel ende forme van leven der broederen ende susteren van de selve Ordre der penitentie van den H: Dominicus, totter doodt toe. Dus gedaen den 8 april int jaer ons Heeren 1700, wordende naer ouden stijl geviert den feestdag van onse live vrouwe boodtschap, ende onderteeckent

bij mij (getekend) Maria Elisabeth Mames

In de teghenwordigheijt van den Eerw: Pat: F. Florentius Philipi Ord: FF Pred.

Professiebrief Maria Elisabeth Mames

Professiebrief Maria Elisabeth Mames

Ter Eeren van Godt Almaghtigh: Den Vader, den Sone ende den H: Geest, de H: Maghet Maria, ende den H: Vader Dominicus: Ick Jiliana van der Lelij doen mijn professie, en belove voor u pater Antoninus Cloche meester Generael van de H: Ordre der Preeckheeren, ende voor U Pater Florentius Philippi missionaris, ende directeur van de ordre der penitentie van den H: Dominicus in Frieslant dat ick voor­taen begheere te leven, naer den regel, ende forme van leven der broders ende susters van de selve ordre der penitentie van den H: Dominicus totter doodt toe.

Aldus gedaen den 2 februarius int Jaer 1713 ende bij mij onderteecken

quodet attestor F.F. Philippi Ord: Pred.

(getekend) Geliana Petronella van der Lelij.

Professiebrief Geliana Petronella van der Lely

Professiebrief Geliana Petronella van der Lely

Van Maria Elisabeth Mames heb ik geen nadere gegevens kunnen vinden. Misschien is ze een zuster van Gerardus Mamus (ook Mames), die in 1716 in Leeuwarden trouwde met Wijnanda Maria de Geest, welke in 1730 overleed, waarna Gerardus in 1731 hertrouwde met Lijsbeth Hansen.

Van Geliana Petronella (Jiliana) van der Lely is ook weinig te vinden. De naam Geliana is waarschijnlijk een verfraaing van Jeltje. Ze is misschien een dochter van Frederik Jarigs van der Lely, die in 1670 in Leeuwarden was getrouwd (1) met Janke (Johanna) Bruinsma, afkomstig uit Dokkum. Frederik van der Lely trouwde (2) in 1684 in Bolsward met Inske Nannes Ockma, eerst weduwe van Rinnert Harkes (getrouwd 1662) en later van Ippe Ippes Posthumus (getrouwd 1681). Bij de huwelijksinschrijving in 1684 in Bolsward werd vermeld dat Frederik weduwnaar was en zilversmid van beroep. Volgens de ondertrouwinschrijving in Leeuwarden was hij meester goudsmid. Beide huwelijken werden voor het gerecht bevestigd. De Van der Lely familie was, zoals te verwachten is bij een professie, Rooms Katholiek. Het is mij niet helemaal duidelijk welke vrouw misschien de moeder van Giliane was.

Gilianes eventuele broer Johannes van der Lely, in het geschil genoemd, was een zeer bekend zilversmid uit Leeuwarden. Van hem zijn diverse werken in musea terug te vinden. Grootvader Jarig Gerrits van der Lely, ook zilversmid, was de maker van een bijzondere mooie „Hansje in de kelder”, welke in het Fries Museum bewaard wordt, klik hier.

Ook wordt in het geschil nog een eventueel ander familielid genoemd, misschien een zuster: Petronella van der Lely , welke was getrouwd met Gerardus Wigmana, een zeer bekend kunstschilder in zijn tijd, eerst in Workum, later in Amsterdam. Hij staat ook bekend als “de Friese Raphaël”. In diverse musea zijn werken van hem terug te vinden. Zijn portret is opgenomen in de beeldbank van het stadsarchief van Amsterdam, klik hier.

Van de eventuele aangetrouwde familie rest nog Anthony Matthei. Hij is waarschijnlijk dezelfde als Arnoldus Anthony Matthey, welke in 1705 (Leeuwarden) of 1706 (gerecht Baarderadeel) trouwde met Hester Johanna van der Lely, misschien ook een zuster. Arnoldus was luitenant van een compagnie te voet van de blauwe lijfgarde van de prins van Oranje-Nassau.

Geliana Petronella van de Lely kwam dus waarschijnlijk uit een vooraanstaande familie, ze had vermoedelijk een welgesteld rustig en kalm leven kunnen leiden. Toch besloot ze om in de orde der penitentie van de Dominicanen in te treden. Ze leefde dus opgesloten achter een kloosterdeur. Misschien heeft ze daar nog meer en dan innerlijke rust gevonden.

, , , , , , , , , , , ,

%d bloggers op de volgende wijze: