Doetje Melles erfgenamen

In de 18e eeuw leefde het echtpaar Jan Jelles en Antje Lieuwes in de grietenij Opsterland, eerst in Terwispel en vanaf 1761 in Beets, hoewel ze daar in 1758 ook al een kind lieten dopen. Jan Jelles overleed in 1802 of 1803 in Beets, waarschijnlijk in februari 1802 en Antje Lieuwes overleed op 5 september 1811, ook in Beets. Ze was toen boerin en de overlijdensaangifte werd gedaan door zoon Lieuwe uit Beets en schoonzoon Molle Douwes uit Beetsterzwaag. Jan en Antje kregen maar liefst dertien kinderen van wie er slechts één jong overleed, de andere twaalf kinderen werden volwassen. Jan en Antje hebben een groot nageslacht nagelaten, ook mijn echtgenote behoort daar via de Welling – lijn bij. Hun kinderen droegen een aantal verschillende achternamen: Van der Bij, Jellema, Welling, Mulder en Brantsma. Ook Docter komt nog voor, maar dat is meer een afgeleide van de aangetrouwde kant.

In dit blog is het tiende kind, dochter Trijntje Jans, de hoofdpersoon. Ze werd in 1765 geboren in Beets en overleed in Suameer tussen 1790 en 1794. Op diverse websites wordt haar overlijden vermeld in 1816 in Kortezwaag/Langezwaag. Waar dat op gebaseerd is ? Die Trijntje Jans was weduwe van Freerk Tjallings Landmeter en een dochter van Jan Fokes en Wietske Sikkes, het staat duidelijk in de overlijdensakte.

Trijntje Jans, dochter van Jan Jelles en Antje Lieuwes trouwde in 1787 in Suameer met Melle Walters Kroon. Zoals geschreven, Trijntje overleed vóór 1794. Melle maakte op 27 januari 1794 een testament en benoemde zijn dochtertje Doetje, geboren in 1788, tot erfgenaam. Hij bepaalde tevens in het testament dat als Doetje kinderloos zou komen te overlijden de goederen afkomstig van Melle zouden vererven op zijn zuster Hielkje Walters en haar man Folkert Annes (Fennema). Melle Walters Kroon overleed al gauw nadat hij zijn testament had opgemaakt, in 1794 werden er al curatoren benoemd over dochter Doetje. Zijn dochter en erfgenaam Doetje overleed in 1795. Doetje had nog een jonger zusje, Antje Melles Kroon, geboren in 1789, maar die wordt nergens meer vermeld en zal dan ook jong zijn overleden.

Zoals wel vaker gebeurt als er een erfenis te verdelen is, er kwam onenigheid. Al op 25 november 1795 lag er een verzoekschrift bij het Hof van Friesland. Daarin stelden Jan Jelles en Antje Lieuwes in Beets dat ze erfgenamen ab intestato (wegens ontbrekend testament) waren van hun kleindochter Doetje Melles. Ze wilden rekening en bewijs van alle goederen die Doetje had geërfd. De beide voormonden van Doetje, zijnde Albert Jelmers en Jelke Hedzers, beiden huisman te Suameer, waren echter niet genegen die rekening etc. te leveren. Op 9 december 1795 werd Bocheus Slothouwer door het Hof benoemd tot commissaris met de opdracht de partijen voor zich te roepen en als het mogelijk was de zaak in der minne te schikken.

In januari 1796 lag er een nieuw verzoekschrift bij het Hof van Friesland. Daarin stelden Folkert Annes en Hielkje Walters echtelieden te Suameer dat ze volgens testament fideï-commissaire erfgenamen waren van wijlen Melle Walters Kroon. Immers, diens dochter Doetje was intussen ook kinderloos overleden, waardoor Melles testament moest worden gevolgd. Doetjes erfgenamen ab intestato waren dan ook verplicht inventaris etc. van de goederen te leveren. Maar daartoe waren die erfgenamen niet genegen. Daarom verzochten Folkert en Hielkje om een commissaris namens het Hof te benoemen die voor zich zou roepen Jan Jelles en Antje Ates (sic!) echtelieden te Beets benevens hun kinderen Lieuwe Jans, Ate Jans en Sjoukje Jans, alle drie meerderjarig en ongetrouwd, Jelle Jans en Jeen Jans beide te Ureterp, Leukje Jans gesterkt met haar man Jouke Jans in Gorredijk, Lutske Jans gesterkt met haar man Egbert Jans aldaar, Hendrik Jans in Drachten, Tjeerd Jans te Duurswoude, Wijtze Jans meester smid te Oudega en Froukje Jans weduwe van Gerrit Hinkes, in de Gorredijkster compagnie woonachtig. Op 5 februari 1796 werd Gerlacus Buma door het Hof tot commissaris benoemd, ook met de opdracht om zo mogelijk de zaak te schikken.

verzoekschrift Jan Jelles

verzoekschrift Jan Jelles

Hoe het is afgelopen vermelden mijn bronnen niet. Voor zover ik heb kunnen nagaan heeft deze zaak de civiele rol van het Hof van Friesland niet gehaald. Het geheel zal waarschijnlijk wel een vervolg hebben gekregen en zijn opgetekend in de Nedergerechtarchieven van Tytsjerksteradiel. Wie meer weet, laat het even weten.

Voor de volledigheid heb ik een pdf-bestand met de gezinsstaat van Jan Jelles en Antje Lieuwes aan dit blog gekoppeld, klik hier.

_____________

Vanaf nu zijn updates voor deze site ook te volgen via Twitter, waar ik ben te vinden als @Sneupersarchief

__________

About these ads

, , , , , , , , , , , , , , , , , ,

  1. #1 door Rob op 10/05/2014 - 07:41

    Of nu het verdriet van het overlijden of de altijd aanwezige hebzucht de oorzaak is?
    De beruchte ruzies m.b.t. nalatenschappen storen mij in het huidige leven altijd.
    Met jouw bronnenonderzoek geeft het daarbij een mooi beeld van onze geschiedenis.
    En dat beeld zegt mij weer veel.
    Kunnen wij leren van onze geschiedenis???

    Vriendelijke groet,

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers like this: