Rondom Aardema en Schoolland

Benne Folkerts was in 1874 in Grootegast geboren als zoon van Harm Folkerts en Sepkje van der Lei. Hij verloofde zich met Wopkje, een dochter van Jitze Dijkstra en Hiltje Tolsma. Benne had gezondheidsproblemen en daarom, “tot herstel gezondheid”, emigreerde hij in 1895 naar de USA. Hij ging wonen in de intussen op deze site bekende plaats Maxwell City in New Mexico. Zoals al eerder aangegeven was daar een Nederlandse kolonie met veel tuberculoselijders gevestigd. Ook Lykele Aardema woonde onder anderen daar. Benne’s toekomstige bruid volgde hem in het jaar 1896. Op 7 november van dat jaar trouwden ze in Maxwell. Ze kregen maar liefst vijftien kinderen, een andere bron noemt zelfs het getal zeventien. Benjamin (1874-1959) en Winnebeth (1875-1973) Folkerts, zoals het echtpaar zich in de USA noemde, verhuisden later naar Denver, Colorado, waar ze beiden op Fairmount Cemetery begraven zijn.

In Maxwell woonde ook een zuster van Wopkje, namelijk Trijntje Dijkstra (1870-1943). Trijntje was in 1891 in Leek getrouwd met Jan Schoolland (1865-1936). Jan was een zoon van de koopman / landbouwer Bareld Schoolland en Martje Hummel. Dit echtpaar woonde eerst in Nuis, later aan de Jonkersvaart. De Schoolland-familie kwam net als de Aardema’s uit Ureterp. Bareld zette in 1874 zijn “florissante winkelbehuizing” in Nuis te huur, waarin “jarenlang met veel succes de manufactuurhandel was uitgeoefend”. Bareld en Martje kregen tussen 1865 en 1878 zeven kinderen, waarvan twee dood werden geboren en twee jong overleden. Een dochter, Froukje werd 21 jaar oud, ze overleed in 1891. Er werden slechts twee kinderen volwassen, de al genoemde Jan (geb. 1865) en Albertus Frouko (geb. 1874). In januari 1893 maakten ook Bareld en Martje de grote stap en ze vertrokken naar de USA. Als reden werd “lotsverbetering” genoteerd. Ze vertrokken op 28 januari 1893 met het ss Rotterdam vanuit Rotterdam en ze voeren via Boulogne sur Mer. Bareld had een maand eerder al zijn goederen verkocht.

Publieke verkoop op 22 december 1892 op verzoek van de heer B. Schoolland:
1. Een hectare groenland te Nuis achter de winkel waar de verkoper vroeger woonde.
2. Een hectare, 25 are, 40 centiare groenland te Nuis, gelegen achter perceel 1
3. Een huis met erf en tuin, 9 are, 50 centiare, staande en gelegen aan de grintweg te Nuis, het tegenwoordige huis van de verkoper.
4. Een huis met grond gelegen aan het voetpad in Nuis.
5. Een huis en schuur met vaste, altijddurende en in alle lijnen verervende beklemming van de daarbij behorende landerijen, staande en gelegen aan de Jonkersvaart onder Marum en aan de Veldstreek onder Leek, tezamen groot 22 hectare, 7 are, 14 centiare, doende jaarlijks op midwinter tot vaste huur de somma van 50 gulden.
6. Perceel land waarin klien te Marum, bij het Oude diep, de zogenaamde Tjeerskamp.
7. Eigendom van een behuisde heemstede te Nuis, bij de erven van Berend Hof onder beklemming in gebruik. Jaarlijkse vaste huur 9,50 gulden.
8. Eigendom van een behuisde heemstede te Noordwijk, bij Siemen Veenstra onder beklemming in gebruik, jaarlijkse vaste huur 10 gulden.

Genoteerd werd dat Bareld vertrok samen met vrouw en een kind. Dat kind was Albertus Frouko. Tegelijkertijd emigreerde ook de andere zoon Jan met zijn echtgenote Trijntje Dijkstra en hun dochter Martje die in 1892 was geboren. Trijntje was van haar tweede kind in verwachting. Ook Trijntje was tbc-lijder. Het is daarom geen wonder dat ook zij in Maxwell City, New Mexico terecht kwamen. Daar woonde al Lykele Aardema, zoals in beide vorige logs beschreven. Maar ook een broer van Bareld Schoolland, namelijk Klaas Schoolland (1851-1938) woonde al in die plaats. Klaas werd later professor aan het Calvin College in Grand Rapids, Michigan.

De immigratie werd geen “happy end” voor Bareld en zijn vrouw Martje. Ze waren nog maar een paar weken op hun eindbestemming toen Bareld overleed. Als reden wordt opgegeven “moutain fever”. Die ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie die wordt overgebracht door teken. Men kreeg hoge koorts. Bareld is er aan bezweken. Echtgenote Martje bleef achter met zoon Albertus Frouko en het gezin van haar andere zoon Jan. In december 1895 overleed ook Martje Hummel in Maxwell (of in Bowen). Zoon Jan Schoolland en schoondochter Trijntje Dijkstra bleven eerst nog wonen in Maxwell, maar in 1904 verhuisden ze naar Alamosa, Colorado. De plaats waar Lykele Aardema (overleden in 1903) ook al had gewoond. Een deel van de Schoolland familie woont nu (2014) nog steeds in Alamosa als boer. Ze zullen ongetwijfeld eigenaar zijn van een aantal van de “graancirkels” (irrigatiecirkels) bij die plaats, klik hier.

Een verdere uitwerking van hun familiegeschiedenis is hier niet nodig, er staat een volledig uitgewerkte versie op internet, een document uit 1972, aangevuld in 1995 en 1997, klik hier

Zoon Albertus Frouko zag het niet zitten in de USA, hij remigreerde. Per 1 januari 1897 werd hij benoemd tot agent van politie in de stad Groningen. Later kwam hij in Loppersum te wonen en was daar commies bij de belastingdienst. Weer later volgde de bevordering tot hoofdcommies. In Loppersum trouwde hij in 1902 met Anna Hommes. Dat vergde wel enige voorbereiding. Omdat zijn beide ouders waren overleden moest hij daarvan bewijs leveren. Dat bewijs kwam er, helemaal uit Maxwell City, New Mexico. Er werden een tweetal afschriften van een notariële akte opgestuurd. In die aktes staat aangegeven dat vader Bareld op 14 maart 1893 in Maxwell was overleden en moeder Martje Hummel op 11 december 1895. In die beide aktes worden een aantal getuigen opgevoerd (drie per akte), namelijk Henry Westerman (beide aktes), Simon Zwier (één akte) en William van Bruggen (één akte). In beide aktes treedt ook weer Lykele Marcus Aardema als getuige op.

Schoolland ovl. certificaat

Schoolland ovl. certificaat

Ik ga hier de familie van Albertus Frouko Schoolland niet verder uitwerken. Ik kan alleen nog vermelden dat Albertus en Anna één zoon kregen, onderwijzer en later hoofdonderwijzer, laatst in Hoogezand, die van zich deed spreken door onder anderen zeer actief te zijn in de wereld van het amateurvoetbal, waarvoor hij ook Koninklijk werd onderscheiden. Albertus Frouko had in 1932 ook al de eremedaille in zilver in de orde van Oranje Nassau ontvangen.

Ureterp, Grootegast, Marum, Nuis, Leek en Maxwell City en Alamosa, het lijkt allemaal zo ver bij elkaar vandaan. Toch kwam men elkaar ook in het verre Amerika weer tegen. Emigranten, immigranten, ze blijven elkaar opzoeken. Hiermee is mijn trilogie inzake Lykele Marcus Aardema, zijn familie en bekenden afgerond.

Ter afsluiting nog een krantenartikel waarin beide zwagers, Schoolland en Folkerts, worden vermeld.

Schoolland krantenartikel

Schoolland krantenartikel

Literatuur: Calvin College, Grand Rapids, Origins, Volume XXVI, number 2, 2008.

About these ads

, , , , , , , , , , , , , , , , ,

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers like this: