Aardema emigratie

In het vorige log heb ik de gegevens over de emigratie in 1892 van Lykele Aardema gepubliceerd. Zoals geschreven in dat log was hij niet de eerste in deze Aardema-familie die de grote stap waagde. Van deze familie Aardema emigreerden er veel meer personen. Daarvan probeer ik hieronder een beeld te geven. De uitwerking betreft uitsluitend de nakomelingen van Bastiaan Aardema en Aukje Marcus. Er zijn meerdere families Aardema die emigreerden, de uitwerking daarvan laat ik aan anderen over. Sommige families durfden de stap wel aan, anderen aarzelden. Het was ook eenvoudiger om te emigreren als je familie en bekenden mee gingen.

Lykele Aardema overleed, zoals in het vorige log geschreven, in 1903 in het huis van zijn intussen ook geëmigreerde broer Fokke Aardema in Hospers, Iowa. Op 4 maart 1893 vertrokken volgens De Telegraaf uit Rotterdam via Boulogne sur Mer naar New York met het stoomschip Spaarndam, de vroegere ss Arabic: Fokke Marcus Aardema met de jongeheren Marcus Aardema en Hendrik Aardema en de mejuffrouwen Aaltje Aardema en Maaike Aardema.
Fokkes vrouw Aukje de Jong was in 1892 in het Academisch ziekenhuis in Groningen overleden. Tegelijkertijd met Fokke arriveerde in 1893 in New York een 51-jarige mevrouw Aardema die werd genoteerd als “wife” van Fokke. Het is mij niet bekend of Fokke in Nederland is hertrouwd na het overlijden van Aukje de Jong. De onbekende vrouw werd ingeschreven met de initialen van de voornaam J. (Ellisisland) of T. (Castle Garden) Aardema. De bestemming van Fokke werd genoteerd als zijnde Alton. Hij ging wonen in de plaats Hospers (Lynn Township), dat is vlakbij Alton.
In de Telegraaf wordt als emigrant vermeld die met hetzelfde schip vertrekt Trijntje Graanstra. Dit is misschien Trijntje, dochter van Kornelis Graanstra en Fokje Aardema. Fokje was een dochter van Bastiaan en Aukje. Trijntje Graanstra en Jan Barma (1828-1886) trouwden in 1860 in Marum en ze kregen vier kinderen. Deze kinderen overleden allemaal voor of in 1891. Misschien is Trijntje toen als weduwe en kinderloos met haar familie meegereisd naar de USA. Maar of ze ook de “wife” van Fokke  Aardema is? Volgens de Amerikaanse papieren was de “wife” bij aankomst in 1893 in New York 51 jaar oud, wat niet in overeenstemming is met Trijntjes werkelijke leeftijd, ze was toen (als het dezelfde is) 58 jaar oud.

Ook met hetzelfde schip emigreerden: (het gezin van) den heer Bastiaan Graanstra (zoon van Kornelis en Fokje, zie hierboven), zijn vrouw Willemke Hazenberg en verder Berend Graanstra (zoon), Cornelis Graanstra (zoon), Fenje Graanstra (dochter), Berendina Graanstra (dochter), Albertje Graanstra (dochter), Trientje Graanstra (dochter), Fenna (natuurlijke dochter van Fenje) Graanstra (kleinkind). Daarnaast staken met hetzelfde schip ook nog eens Wiebe Nijenhuis met zijn vrouw en kinderen Willem, Bastiaan en Ebbel Nijenhuis de grote plas over. Wiebe Nijenhuis was getrouwd met Fokje Graanstra, de oudste dochter van Bastiaan Graanstra en Willemke Hazenberg. Daarmee emigreerde het complete gezin van Bastiaan Graanstra en Willemke Hazenberg in 1893 naar de USA.

Een andere zoon van Kornelis Graanstra en Fokje Aardema, namelijk Fokke Graanstra, was samen met zijn vrouw Trientje Sennema en hun drie kinderen in 1887 al geëmigreerd. Ze woonden toen in Ulrum en vertrokken naar Noord-Amerika ter verbetering van hun bestaan, ze waren Christelijk Gereformeerd.

Een andere dochter van Kornelis Graanstra en Fokje Aardema was Wietske. Ze trouwde met Pieter Postema. Ook zij emigreerden naar de USA, het is mij niet bekend wanneer precies. Ze kregen tien kinderen, waarvan negen in Nederland. Eén zoontje was jong overleden. Ze vertrokken met hun kinderen Hendrik, Foktje, Jantje, Auktje, Kornelis, Dirkje, Trientje en Antje vanuit Noordwijk (Marum) ergens tussen 1880 en 1888. Ze woonden in Grand Rapids, Michigan.

Een dochter van Bastiaan Aardema en Aukje Marcus, namelijk Gooitske, was getrouwd met Jan de Groot. Dit echtpaar bleef in Nederland evenals bijna al hun kinderen. Alleen zoon Harke de Groot (1850-1935), getrouwd met Antje Dijkstra, emigreerde in 1881 naar de USA, samen met hun vijf nog levende kinderen. Hij ging in Michigan wonen. Mogelijk ging Harkes zuster Aukje mee. Van haar is in Nederland niets terug te vinden.

Bastiaan Aardema en Aukje Marcus hadden ook een zoon Fokke. Hij trouwde in 1841 met Jantje Lammers. Ze kregen tien kinderen, waarvan er zeven volwassen werden. Rond 1861 verhuisden Fokke en Jantje naar Grootegast. Later weer naar Leutingewolde / Nietap. Bijna al hun kinderen bleven in Nederland, behalve dochter Geertje (1845-1903) die in 1865 trouwde met Gerrit Witvoet (1835-1925). Dit gezin emigreerde in 1892 naar de USA, ze arriveerden op 13 april van dat jaar in New York met het ss. Rotterdam. Hun bestemming was Roseland. De kinderen die worden genoemd zijn Fokke 24 jaar oud, Lambertus 21 jaar, Neelina 20 jaar, Aaltje 16 jaar, Jan 13 jaar, Iwina 11 jaar, Bastiaantje 8 jaar en Anna 4 jaar oud. Een zoontje, Bastiaan was in Nederland overleden (Grootegast). In 1897 volgde nog de dochter Jantje Witvoet samen met haar man de smid Wobbe van der Veen uit Marum, vergezeld van hun kinderen Wiebren, Gerrit en Fokke van der Veen. Daarmee is ook het complete gezin van Gerrit Witvoet en Geertje Aardema geëmigreerd.

Tenslotte nog het gezin van Marcus Aardema en Aaltje van der Meer. Over zoon Lykele heb ik in het vorige log al geschreven en over zoon Fokke aan het begin van dit log. In Nederland bleef de derde zoon Bastiaan achter. Hij trouwde met Antje van der Vlugt. Bastiaan en Antje kregen elf kinderen. Daarvan werden vijf volwassen. De kinderen bleven wonen in Nederland, behalve hun zoon Marcus (1884-1969). In 1908 verraste hij zijn ouders met een advertentie in de Hepkema. Zijn ouders waren op 6 mei van dat jaar 35 jaar getrouwd. Uit de advertentie blijkt dat Marcus in dat jaar in Cordon, Oregon in de USA woonde.

advertentie Aardema - van der Vlugt

advertentie Aardema – van der Vlugt

Enkele jaren later was Marcus echter terug in Ureterp en hij trouwde in 1915 met Jantje Steensma. Hun grafstenen staan nog op het kerkhof van Ureterp.

Het is mogelijk dat het de lezer is gaan duizelen met al die verschillende namen en relaties. Daarom heb ik het nageslacht van Bastiaan Aardema en Aukje Marcus uitgewerkt in een separaat bestand waarin met kleur is aangegeven wie er geëmigreerd zijn, klik hier.

Er volgt nog een nabrander over Lykele Marcus Aardema, dan in een geheel andere setting.

About these ads

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

  1. #1 door zinneninzuidoost op 10/01/2014 - 11:20

    In mijn directe omgeving wonen nog al wat migranten met uitgebreide families. Maar toch heb ik het idee dat in Nederland de kerngezinnen kleiner en kleiner worden.
    Met respect volg ik jouw publicaties, gedetailleerd en een andere kijk gevend op onze vaderlandse geschiedenis.
    Bewonderende groet,

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers like this: