Roerige avondmaalsviering

Dominee Jacobus Duursma uit Drachten had het er maar moeilijk mee. Het Heilig avondmaal werd op 20 december 1685 gevierd in Noorderdragten. Het moest een waardig en ingetogen gebeuren worden. Helaas……. het liep anders. Op een bepaald moment verscheen de meester chirurgijn Martinus van der Linde voor in de kerk bij de avondmaalstafel. Die man wilde dominee Duursma daar liever niet zien. Van der Linde leefde in onmin met zijn echtgenote en bovendien haalde hij allerlei andere gekke dingen uit. Dat was de reden voor de kerkeraad om Martinus van het Avondmaal af te houden. Maar .…., daar stond hij dan toch, daar voor in de kerk. Dominee Duursma weigerde om hem te bedienen. Na veel gepruttel en gemopper liep Martinus dan toch weg. Maar …., kort daarna liep hij voor de tweede keer naar voren. Hij zei tegen de dominee: “geef mij het maal dan toch ter vergeving van mijn zonden”. Dominee Duursma kon niet anders dan voor de tweede keer een weigering uit te spreken. De kerkeraad had beslist dat Martinus niet mee mocht aanzitten. Daarop wierp Martinus wat geld in de collecteschaal en zei: “Als ik dan niet mag aanzitten, dan mijn vrouw ook niet”. Zijn vrouw, Geertje Hermannus genaamd, was wel toegelaten, zij mocht wel aanzitten. Tegen haar werd gezegd dat ze bij de laatste gang naar voren mocht komen. De kerknotabelen vertrouwden Martinus niet en er werden twee mannen bij hem neergezet die er voor moesten zorgen dat hij zijn vrouw niet ging molesteren. Toen vrouw Geertje bij de laatste tafel “soetjes en sagtjes” kwam aanlopen ontglipte Martinus aan zijn bewakers en hield zijn echtgenote zodanig stijf aan de armen vast dat zij niet meer in staat was om het brood aan te nemen van de predikant. De echtgenote van dominee Duursma en nog een andere vrouw trokken daarop de stoute schoenen aan en scheurden de armen van Martinus los. De schrijver Hans Hermannides riep daarna luid door de kerk dat ze die kerel buiten de kerk moesten zetten. En zo gebeurde het, onder luid geschreeuw en met veel geworstel werd Martinus buiten gezet. Niet nadat hij alsnog geprobeerd had om zijn vrouw van de tafel af te houden. En zijn vrouw, ja …., die kreeg alsnog haar avondmaal “met “suchten en weenen”. Veel andere vrouwen huilden met haar mee.

Nee, het werd niet wat dominee Martinus Duursma had verwacht. Het Heilig Avondmaal werd deze keer niet waardig en ingetogen gevierd. Het werd een roerige dienst met geschreeuw, geworstel en gehuil. Het zal vast het gesprek van de dag in Noorderdragten zijn geweest, misschien wel het gesprek van de maand.

Kerkgebouw Noorderdragten -De opkomst van het vlek Dragten-

Kerkgebouw Noorderdragten -De opkomst van het vlek Dragten; J.G. van Blom-

Wat er nu precies met Martinus van der Linde aan de hand was, dat verhaalt de geschiedenis niet, misschien was hij wel ziek. Op 18 mei 1681 had hij belijdenis gedaan in Drachten en daarmee werd hij toegelaten tot het Avondmaal.  In 1682 was er echter al iets aan de hand. Hij stond in ondertrouw met Geertje Hermannus uit Leeuwarden maar de geboden werden enige tijd verspierd (opgehouden). Dan moest er eerst iets worden uitgezocht voordat er kon worden getrouwd. Als echtpaar woonden Martinus en Geertje daarna in Drachten. Geertje deed daar belijdenis op 4 september 1682. In 1683 en 1685 werd er twee keer een dochter Aaltje gedoopt, de laatste op 16 januari 1685. Eind december 1685 was het dus al mis in de relatie van Martinus met zijn vrouw, ze waren nog maar een paar jaar getrouwd. De kerkeraad legde de schuld daarvan bij Martinus, dat blijkt wel uit deze vermelding in het kerkeboek. Martinus zou niet nog eens de plechtige avondmaalsviering verstoren.  Dominee Duursma schreef onder het verslag in het kerkeboek dat Martinus op 6 januari 1686 is overleden, slechts een paar weken na de aanvaring in het kerkgebouw.

About these ads

, , , , , , , , ,

  1. #1 door Groninganus op 29/06/2013 - 11:04

    Ik zou in dit geval even een blik in het criminele prothocol werpen of er misschien sprake van zelfmoord was. Suicide werd namelijk postuum bestraft.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: