Op de rol (4)

Ongecontroleerd met wapens buiten lopen, het is van alle tijden en zoals we ook tegenwoordig kunnen zien, het is gevaarlijk in de handen van een gestoorde.

Zo iemand was Jacob Feddes uit Opeinde in Smallingerland. Hij moest in Leeuwarden voor de rechter verschijnen. In de sententie van het Hof van Friesland worden de misdragingen van Jacob opgesomd.

Jacob had langere tijd met pistolen rondgelopen in de grietenij (gemeente) Smallingerland. Hij had zich voorgenomen, liet dat ook blijken, om “niet te gedogen het vergraven van eenich veen buijten Boornbergum”.  Jacob was dus in z’n eentje op kruistocht tegen de turfgraverij ten westen van Boornbergum. Of dat ook tot bedreigingen en dergelijke geleid heeft, dat vermeldt de sententie niet. Het zal ik elk geval bij de betrokkenen  geen goed gevoel hebben opgeleverd.

Jacob Feddes was een oom van Fetje Jelles, hij was een broer van Fetje’s moeder. In de nacht van 15 op 16 januari 1670 was Jacob aangekomen bij het huis van Gjalt Tjibbes. Deze woonde “in de Bosch”, hiermee wordt vermoedelijk de Vleerbos bedoeld, dat is ten westen van De Veenhoop.

ligging Vleerbos

ligging Vleerbos

Fetje lag in bed te slapen. Oom Jacob klom ook in dat bed en wilde bij Fetje onder de deken liggen. Fetje vluchtte daarop, alleen nog gekleed in een nachthemd. In de sententie staat “in het hemde haer naekt van het bedde heeft begeven” en “also naekt uijt den huijse is gevlucht”.  Jacob ging achter haar aan, ook alleen gekleed in een hemdrok. Fetje vluchtte naar het huis van de buren waar Anke, de weduwe van Tjibbe Tjibbes woonde. Jacob kreeg Fetje echter eerder te pakken en trok haar mee terug naar het huis van Gjalt Tjibbes. Buurvrouw Anke had het schreeuwen van Fetje gelukkig wel gehoord en beet Jacob toe:  “ Wat wilstu du schellem”. Daarop liet Jacob zijn oomzegger los en Fetje sliep die nacht bij Anke in huis.

Ook had Jacob Feddes meermalen bij nacht en ontij het huis van de molenaar Arend Hendriks opengebroken. Daar stak hij het open vuur (de kachel) aan om zich op te warmen. Een open vuur in de nacht, daar zat niemand op te wachten, zeker Arend Hendriks niet. Met behulp van de buren had men Jacob weer buiten huis gezet. Er moest altijd veel geweld aan te pas komen om hem eruit te krijgen.

Bij Arend Hendriks was een zekere Aagje Pieters te gast. Aagje sliep daar ook. Weer beklom Jacob midden in de nacht de bedstee en hij probeerde “bij haer (Aagje) te slapen off sijn wille met haer te doen”. Aagje was minder snel als Fetje en kon zo gauw niet vluchten. Arend Hendriks moest er hier ook weer aan te pas komen om Jacob uit de bedstee en uit huis te krijgen. Jacob had het zo voorzien op Aagje dat hij haar bleef achtervolgen, tot op de Linde in Groningerland (Marum), waar Aagje destijds woonde.

De rechters wisten genoeg van Jacob Feddes. Het waren allemaal daden van “seer quaden gevolge”  en er moest een straf volgen. Jacob Feddes werd op 21 mei 1670 veroordeeld. Hij werd eerst op het schavot streng gegeseld en daarna moest hij tien jaar werken in het Landschaps Tuchthuis.

Jacob ontsnapte echter uit het tuchthuis maar werd enige tijd later weer gearresteerd. Op 20 mei 1671 werd hij opnieuw gegeseld en kreeg vanaf dat moment weer tien jaar tuchthuis als straf.

About these ads

, , , , , , , , , , , , , ,

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: